Skip to content

Cơ bản về Nguyễn Hồng Sơn

Những đòn tâm lý thuyết phục

Cuốn sách là một công trình nghiên cứu của Giáo sư danh dự tại Đại học Bang Arizona, Robert Beno Cialdini. Ông là một nhà tâm lý học. Cuốn sách nhìn chung, là một công trình nghiên cứu tâm lý học đám đông. Thông qua những trích xuất từ các nghiên cứu khác, cũng như các công trình thực nghiệm, ông chỉ ra 6 (sáu) yếu tố ảnh hưởng đến việc ra quyết định của một người.

Đọc cuốn sách, ta dễ liên hệ tới bản thân, đồng thời suy nghĩ về việc mình đã, đang, và sẽ hành xử như thế nào khi gặp tình huống ví dụ. Cả cuộc đời bỗng dưng xuyên qua ta trong phút chốc, ta ngộ ra một vài lần ta bị đa cấp lừa (mà ta đã tránh được, hoặc bị lừa), ta bị thao túng bởi người yêu cũ, vợ cũ, bạn cũ, hay những người làm công việc bán hàng. Ta thấy những nguyên tắc đưa ra là thực tồn, thực hữu. Ta mong ta không tiếp tục vướng phải cái móc câu nữa.

Nhưng đồng thời, tác giả cũng chỉ ra rằng, những nguyên tắc ấy rõ ràng tốt cho chúng ta, tốt cho xã hội con người. Cho và nhận lại, giữ chữ tín, bằng chứng xã hội, thiện cảm, quyền uy hay khan hiếm, đều là những yếu tố giúp ta ít tốn công sức suy nghĩ cho những quyết định giản đơn. Cái xấu là có người đã nhận ra, và áp dụng nó nhằm thao túng người khác nhằm đạt mục đích không trong sáng. Nhận diện và gọi tên nó, giúp ta bình tĩnh và không đi quá xa trong những quyết định quan trọng.

Phần cuối, tác giả đã đưa ra một quan điểm mình rất đồng tình. Đó là tính ngắn hạn của thông tin trong thời đại mới này. Cuộc sống chúng ta hằng ngày sản sinh ra vô số dữ liệu. Chỉ trong vài chục năm qua, ta đã sống nhanh hơn rất nhiều. Ta vội vã thức dậy, tập thể dục, đi làm, phát triển bản thân, kiếm tiền, lập gia đình, nghỉ dưỡng... Tất cả như guồng quay của chi tiết máy, mà nếu không được lập trình sẵn nhờ các yếu tố suy nghĩ giản đơn, ta dễ quá tải với số lượng dữ liệu lớn mà ta tiếp nhận. Giống như Harari đã nói, trong vòng chưa đầy 200 năm, con người đã phát triển quá nhanh, bộ gen chúng ta vẫn chưa thích nghi kịp. Vậy nên thiết lập những quy tắc máy móc giúp ra quyết định nhanh khiến chúng ta dễ thở hơn trong sự dồn dập của cuộc sống, của dữ liệu. Việc gọi nó là vũ khí, dù dưới dấu nháy mình cho là còn nặng nề thái quá.

Hãy đọc sách và cảm nhận.

Hướng dẫn cài đặt ELK stack

ELK stack là bộ ba đi liền với nhau trong việc central log và visualization. Bài viết này hướng dẫn cài đặt ELK stack đơn giản

Sử dụng docker

  • Project structure
.
├── docker-compose.yml
├── .env
├── elasticsearch
│   ├── config
│   │   ├── elasticsearch.yml
│   │   └── log4j2.properties
│   └── Dockerfile
├── filebeat
│   ├── config
│   │   └── filebeat.yml
│   ├── Dockerfile
│   └── ingress
│       └── test.log
├── kibana
│   ├── config
│   │   └── kibana.yml
│   └── Dockerfile
└── logstash
    ├── config
    │   └── logstash.yml
    ├── Dockerfile
    └── pipeline
        └── logstash.conf

Trong ví dụ này, filebeat sẽ đọc các thay đổi từ test.log, transform chúng theo rule được quy định tại filebeat.yml, gửi tới logstash. Logstash sẽ transform một lần nữa (nếu có) và gửi chúng tới elasticsearch. Cuối cùng, kibana sẽ đọc data từ elasticsearch và tạo các chart.

docker-compose.yml
version: '2.29.1'
services:
  kibana:
    build:
      context: ./kibana
    container_name:  mykiba
    volumes:
      - ./kibana/config/kibana.yml:/usr/share/kibana/config/kibana.yml:ro,Z
    ports:
      - 5601:5601
    environment:
      KIBANA_SYSTEM_PASSWORD: ${KIBANA_SYSTEM_PASSWORD:-}
    networks:
      - elk
    depends_on:
      - elasticsearch
    restart: unless-stopped

  elasticsearch:
    build:
      context: ./elasticsearch
    container_name: myes
    volumes:
      - ./elasticsearch/config/elasticsearch.yml:/usr/share/elasticsearch/config/elasticsearch.yml:ro,Z
      - ./elasticsearch/config/log4j2.properties:/usr/share/elasticsearch/config/log4j2.properties:ro,Z
      - elasticsearch:/usr/share/elasticsearch/data:Z
    ports:
      - 9200:9200
      - 9300:9300
    environment:
      node.name: elasticsearch
      ES_JAVA_OPTS: -Xms512m -Xmx512m
      ELASTIC_PASSWORD: ${ELASTIC_PASSWORD:-}
      discovery.type: single-node
    networks:
      - elk
    restart: unless-stopped

  logstash:
    build:
      context: ./logstash
    container_name: mylogs
    volumes:
      - ./logstash/config/logstash.yml:/usr/share/logstash/config/logstash.yml:ro,Z
      - ./logstash/pipeline:/usr/share/logstash/pipeline:ro,Z
    ports:
      - 5044:5044
      - 50000:50000/tcp
      - 50000:50000/udp
      - 9600:9600
    environment:
      LS_JAVA_OPTS: -Xms256m -Xmx256m
      LOGSTASH_INTERNAL_PASSWORD: ${LOGSTASH_INTERNAL_PASSWORD:-}
    networks:
      - elk
    restart: unless-stopped
    depends_on:
      - elasticsearch

  filebeat:
    container_name: mybeat
    hostname: filebeat
    build:
      context: ./filebeat
    user: root
    command:
      - -e
      - --strict.perms=false
    volumes:
      - ./filebeat/config/filebeat.yml:/usr/share/filebeat/filebeat.yml:ro,Z
      - ./filebeat/ingress:/var/log/logify/
    environment:
      FILEBEAT_INTERNAL_PASSWORD: ${FILEBEAT_INTERNAL_PASSWORD:-}
      BEATS_SYSTEM_PASSWORD: ${BEATS_SYSTEM_PASSWORD:-}
    networks:
      - elk

networks:
  elk:
    driver: bridge

volumes:
  elasticsearch:

Cài đặt các biến

.env
1
2
3
4
5
FILEBEAT_INTERNAL_PASSWORD='your_file_beat_pass'
BEATS_SYSTEM_PASSWORD='your_file_beat_pass'
LOGSTASH_INTERNAL_PASSWORD='your_file_beat_pass'
ELASTIC_PASSWORD='your_file_beat_pass'
KIBANA_SYSTEM_PASSWORD='your_file_beat_pass'

Filebeat

Filebeat là yếu tố đầu tiên ta cần quan tâm. Do nó là yếu tố đầu tiên làm việc với log file. Sử dụng các rule transform cần thiết để parse log theo nhu cầu. Trước khi chuyển log sang logstash, nên in chung chúng ra màn hình trước để quan sát các thay đổi.

Dockerfile
FROM docker.elastic.co/beats/filebeat:8.14.3
filebeat.yml
logging.level: error

filebeat.inputs:
- type: log
  paths:
    - /var/log/logify/test.log
  scan_frequency: 5s

processors:
  - dissect:
      tokenizer: "%{event_time} %{+event_time} %{log_level} %{component}: allowed=%{allowed}\tugi=%{user}@%{realm} (auth:%{auth})\tip=/%{source_ip}\tcmd=%{command}\tsrc=%{source_path}\tdst=%{dst}\tperm=%{owner}:%{group}:%{permission}\tproto=%{proto}\tcallerContext=%{caller_context}"
      field: "message"
      target_prefix: "data"
      trim_values: "all"
      trim_chars: " \t"
      ignore_failure: true

  - drop_fields:
      fields: ["log.flags"]
  - drop_fields:
      fields: ["message","agent","ecs","input","parse"]


# This output for print on console 
output.console:
  pretty: true

# Comment above and uncomment bellow to output to logstash
# output.logstash:
#   hosts: ["logstash:5044"]

Logstash

Sau khi đã parse log thành công như ý muốn, ta chuyển nó đến logstash để transform một lần nữa (nếu có). Từ logstash, ta không chỉ có thể chuyển data tới elasticsearch mà còn nhiều ứng dụng khác như Kafka...

Dockerfile
FROM docker.elastic.co/logstash/logstash:8.14.3
logstash.yml
1
2
3
http.host: 0.0.0.0

node.name: logstash
logstash.conf
input {
    beats {
        port => 5044
    }

    tcp {
        port => 50000
    }
}

filter {
    mutate {
        rename => { "data" => "message" }
    }
}

output {
    elasticsearch {
        index => "filebeat"
        hosts => "elasticsearch:9200"
        user => "logstash_internal"
        password => "${LOGSTASH_INTERNAL_PASSWORD}"
    }
}

Elasticsearch

Elasticsearch là trái tim của mô hình, cần start nó lên trước khi start các ứng dụng khác.

Dockerfile
FROM docker.elastic.co/elasticsearch/elasticsearch:8.14.3
elasticsearch.yml
1
2
3
4
5
---
cluster.name: docker-cluster
network.host: 0.0.0.0
xpack.license.self_generated.type: basic
xpack.security.enabled: false

Kibana

Dockerfile
FROM docker.elastic.co/kibana/kibana:8.14.3
kibana.yml
---
server.name: kibana
server.host: 0.0.0.0
elasticsearch.hosts: [ http://elasticsearch:9200 ]

monitoring.ui.container.elasticsearch.enabled: true
monitoring.ui.container.logstash.enabled: true

elasticsearch.username: kibana_system
elasticsearch.password: ${KIBANA_SYSTEM_PASSWORD}

Tới đây, ta chỉ cần run docker compose up --build để chạy tất cả các container. Khi thành công, các bạn truy cập http://localhost:5601 để vào giao diện kibana và cấu hình các dashboard cần thiết.

AngularGrad: A New Optimization Technique for Angular Convergence of Neural Networks

Abstract

Convolutional neural networks (CNNs) được đào tạo bằng cách sử dụng các trình stochastic gradient descent (SGD). Gần đây, adaptive moment estimation (Adam) được phổ biến nhờ khả năng giải quyết dying gradient problem của SGD. Tuy nhiên hầu hêt chúng đều chưa khai thác optimization curvature information hiệu quả. AngularGrad là một trong những tiên phong tìm kiếm cách khai thác gradient angular information apart from its magnitude. AngularGrad đề xuất tạo ra một điểm số để kiểm soát step size dựa trên gradient angular information của các lần lặp trước đó.

Introduction

Trong vòng một thập kỷ qua, các nỗ lực giảm bóng bán dẫn trong các chip đã tăng đáng kể khả năng tính toán của máy tính. Kể từ 2016, sự cải thiện hiệu năng của GPU đã làm tăng số lượng các mô hình deep learning1. Các mô hình DL được phát triển theo kịch bản mà trong đó, artificial neural networks (ANNs) bắt chước các nơ ron trong bộ não con người bằng cách học từ các sự kiện, kích thích mới, đồng thời dựa trên các node được tổ chức và kết nôi với nhau thông qua các trọng số ở mỗi lớp, trong cấu trúc phức tạp đa lớp có thứ bậc.

Tuy nhiên, việc huấn luyện các mô hình này gặp nhiều thách thức. Ngoài yêu cầu khả năng tính toán lớn, thì khi mô hình đi sâu nhiều lớp, lượng dữ liệu đòi hỏi để huấn luyện nó là vô cùng lớn và chúng có xu hướng làm mô hình overfitting.

Về mặt toán học, DNN có thể mô tả bằng một hàm mapping \(f( \cdot ,\theta)\) với việc hamp input \(x \in X\) với output \(y \in Y\) thông qua việc chỉnh sửa tham số \(\theta\) (weights and biases) hoặc hàm loss \(J(\theta)\) tối ưu hoặc giảm chi phí. Việc huấn luyện mô hình là việc xấp xỉ hàm \(f\) khi được cung cấp mạng nơ-ron với độ sâu và trọng số khác nhau. Mặc dù độ sâu của mô hình phụ thuộc vào nhiều yếu tố, thì thông qua việc lặp lại quá trình forward-backward \(J(\theta)\), mô hình sẽ tự động điều chỉnh các giá trị của trọng số để có giá trị tốt nhất.

Nhiều thuật toán được đưa ra nhằm tối ưu hóa với trade-off giữa tốc độ đào tạo và model generalization, Gradient descent là một trong số đó. Nó cung cấp nhiều thuật toán khác nhau, trong đó có stochastic gradient descent (SGD)2 và phiên bản momentum (SGDM)3. Hai phương pháp này khá phổ biến do tính đơn giản của nó mặc dù bị ảnh hưởng rất nhiều bởi phương sai trong tham số của model và vấn đề vanishing gradient. Để khắc phục những hạn chế này, các thuật toán cố gắng tạo ra learning rate, trong đó có Adam4. Tuy nhiên chúng chưa giải quyết được hiện tượng zig-zag, xuất hiện các bản cập nhật gây nhiễu trong quỹ đạo tối ưu hóa do thay sự thay đổi lớn của các gradients. Do đó, đường cong hội tụ thường có các biến động đột ngột, ảnh hưởng tới hiệu suất cuối cùng của huấn luyện.

Nhằm tăng tốc hội tụ và giảm hiện tượng zig-zac trong huấn luyện, bài báo giới thiệu AngularGrad5. Nó sử dụng direction/angle (hướng/góc) của vector gradient. Góc giữa hai lần lặp hướng gadient được sử dụng, do đó các thay đổi trong quỹ đạo được làm mịn đáng kể, hướng tới việc tối ưu hàm chi phí, từ đó giảm tài nguyên tính toán cần thiết để huấn luyện.

AngularGrad

Các thách thức của SGD có thể tóm lược vào 3 điểm:

  • Chọn được learning rate rất khó

  • Cùng một learning rate được trong một epoch được sử đụng để update toàn bộ parameter.

  • Nó dễ bị kẹt ở các cực tiểu cục bộ trong quá trình tối ưu hóa

Để khắc phục vấn đề thứ 3 một hệ số được đưa vào để tăng tốc SGD theo hướng liên quan và giảm dao động, đã tạo ra SGDM, với việc thêm một tham số \(\gamma\) trong vector cập nhật từ bước trước đó vào bước hiện tại. Tuy nhiên, cần có adaptive learning rate để giải quyết những vấn đề liên quan đến tốc độ học không đổi. Adam4 optimizer đã được phát triển để cải thiện. Nó lưu trữ giá trị trung bình giảm theo cấp số nhân \(m_t\) và giá trị trung bình giảm theo cấp số nhân bình phương \(v_t\) trong các gradients trước. Tuy nhiên, mặc dù khai thác được thông tin thay đổi của các gradients trong quá khứ để tinh chỉnh, nhưng nó không thể loại bỏ phương sai cao của gradients trong các bước trung gian. AngularGrad giới thiệu một tối ưu mới trong đó có tính đến góc giữa hai gradients liên tiếp trong quá trình tối ưu. Một hệ số góc mới được tính như sau

\[ \phi_t = \tanh ( |\sphericalangle (A_{min})|) \cdot \lambda_1 + \lambda_2, \]

với \({\lambda_1,\lambda_2} \in {0,1}\) là những hyperparameters. Theo kinh nghiệm, giá trị tốt nhất là \(\lambda_1 = \lambda_2 = \frac{1}{2}\). \(\sphericalangle\) biểu diễn \(\cos \measuredangle\) hoặc \(\tan \measuredangle\) trong khi \(\tanh(x)\) là một hàm phi tuyến tính nén tất cả các giá trị \(x\) giữa \(-1\)\(1\) theo công thức sau:

\[ \tanh(x) = \frac{exp^x - exp^{-x}}{exp^x + exp^{-x}} \]

\(A_t\) là góc giữa các bước gradients liên tiếp \(g_t\)\(g_{t-1}\). Tương tự, góc giữa các gradients bước \((t^-1)^{th}\) được tính toán và gọi là là \(A^{t-1}\). Vậy, \(A_{min} = min(A_{t-1}, A_t)\)

Graphical illustration
Minh họa đồ họa về thông tin gradient góc. Bộ tối ưu hóa được đề xuất làm mịn gradient path để tăng tốc độ hội tụ của nó bằng cách flattening góc giữa các gradient liên tiếp. AngularGrad optimizer flattens góc giữa hai vector (A) và chuyển nó thành A’ dẫn tới làm mịn đường curve

Hệ số góc \(\phi_t\) được sử dụng để điều chỉnh learning rate. AngularGrad không chỉ đảm bảo rằng các bản cập nhật tham số sẽ nhỏ hơn trong các vùng thay đổi độ dốc thấp và ngược lại, mà còn giảm độ biến thiên cao của các độ dốc vì nó giảm thiểu cosin hướng của hai độ dốc liên tiếp trong mỗi bước. Để làm được việc đó, nó tính toán hai moments \(m_t\)\(v_t\), hai moments hiệu chỉnh bias \(\widehat{m_t}\)\(\widehat{v_t}\). Việc cập nhật tham số được thực hiện theo công thức sau

\[ \theta_t = \theta_{t-1} - \frac{\alpha_t \cdot \phi_t}{\sqrt{\widehat{v_t}} + \epsilon } \widehat{m_t} \]

Chi tiết về AngularGrad được mô tả theo mã giả dưới đây

\[ \begin{align*} \mathbf{initialize:} \quad & \theta_0, m_0 \leftarrow 0, v_0 \leftarrow 0, t \leftarrow 0, \lambda_1 = \lambda_2 = \frac{1}{2}, \sphericalangle = \{\measuredangle \cos, \measuredangle \tan\} \\ \mathbf{while} \quad & \theta_t \text{ not converged } \mathbf{do} \\ & t \leftarrow t +1 \\ & g_t \leftarrow \nabla_{\theta} f_t(\theta_{t-1}) \\ & A_t \leftarrow \tan^{-1} | (g_t - g_{t-1}) / (1 + g_t \cdot g_{t-1})| \\ & A_{\min} \leftarrow \min(A_{t-1},A_t) \\ & \phi_t \leftarrow \tanh( |\sphericalangle (A_{min})|) \cdot \lambda_1 + \lambda_2 \\ & m_t \leftarrow \beta_1 \cdot m_{t-1} + (1 - \beta_1) \cdot g_t \\ & v_t \leftarrow \beta_2 \cdot v_{t-1} + (1 - \beta_2) \cdot g_t^2 \\ & \widehat{m_t} \leftarrow m_t / (1 - \beta_1^t) \\ & \widehat{v_t} \leftarrow v_t / (1 - \beta_2^t) \\ & \theta_t \leftarrow \theta_{t-1} - \alpha_t \cdot \phi_t \cdot \widehat{m_t} /(\sqrt{\widehat{v_t}} + \epsilon) \\ \mathbf{end while} \\ \mathbf{return} \quad \theta_t \end{align*} \]

Công thức trên đạt được 3 bổ đề:

  • Cần ít thời gian hơn để hội tụ nếu đường đi của đường cong mượt mà hơn thay vì ngoằn ngoèo.

  • Cần ít epochs hơn để đạt đến giá trị tối thiểu nếu đường cong mượt mà hơn thay vì ngoằn ngoèo

  • Hệ số góc làm cho các bản cập nhật không thay đổi theo những thay đổi độ cong đột ngột.

Để chứng minh cho công thức, mô hình hóa bài toán tối ưu hóa như một hồi quy trên ba hàm không lồi một chiều, thực hiện tối ưu hóa trên các hàm này bằng cách sử dụng SGDM, Adam, diffGrad, AdaBelief, \(AngularGrad^{\cos}\)\(AngularGrad^{\tan}\). Ba hàm không lồi được mô tả như sau:

\[ F1(x) = \left\{ \begin{array}{rl} (x+0.3)^2, & \text{for } x \leq 0 \\ (x-0.2)^2 + 0.05, & \text{for } x > 0 \end{array} \right. \]
\[ F2(x) = \left\{ \begin{array}{rl} -40x - 35.15, & \text{for } x \leq -0.9 \\ x^3 + x\sin(8x) + 0.85, & \text{for } x > -0.9 \end{array} \right. \]
\[ F3(x) = \left\{ \begin{array}{rl} x^2 & \text{for } x \leq -0.5 \\ 0.75 + x & \text{for } -0.5 < x \leq -0.4 \\ -7x/8 & \text{for } -0.4 < x \leq 0 \\ 7x/8 & \text{for } 0 < x \leq 0.4 \\ 0.75 - x & \text{for } 0.4 < x \leq 0.5 \\ x^2 & \text{for } 0.5 < x \\ \end{array} \right. \]

với \(x \in (-\infty, +\infty)\) là input.

Empirical results

Hình trên mô tả \(F1\), \(F2\)\(F3\) theo thứ tự từ trên xuống. Hàm \(F1\) có một giá trị cực tiểu cục bộ trong khi \(F2\)\(F3\) có hai. Chúng được setting như sau: decay rates của moments bậc nhất, bậc hai \((\beta_1, \beta_2)\) là 0.95 và 0.999; các moments \((m,v)\) được khởi tạo bằng 0; learning rate \(\alpha = 0.1\) và tham số \(\theta\) được khởi tạo bằng \(-1\). Khởi tạo gradient ở bước \(1^{st}, (g_0) = 0\). Chạy vòng lặp 300 lần, regression loss và \(\theta\) được ghi lại để phân tích. Cột đầu tiên mô tả function shapes, trong khi hai cột còn lại mô tả regression loss so với số iterations, số parameters với số iterations tương ứng.

Hình 2c cho thấy Adam và AdaBelief vượt qua giá trị trung bình \(\theta = -0.3\) và cuối cùng hội tụ tại \(\theta = 0.2\). Tuy vậy, chúng không tiến tới zero loss mà hội tụ ở 0.05, trong khi đối với SGDM, diffGrad, \(AngularGrad^{\cos}\)\(AngularGrad^{\tan}\) đều hội tụ \(loss=0\) (hình 2b). Nguyên nhân được đưa ra là do hiệu ứng zigzagging (nhiễu) của đường cong, hệ số góc \(\phi\) được giới thiệu để giảm nó và tiến tới mức tối thiểu toàn cục. Điều tương tự cũng thấy ở hình 2e và 2f, trong đó không chỉ Adam mà cả SGDM đều không thể hội tự tại loss = 0.

Cuối cùng, trong Hình 2h và 2i, chúng ta quan sát thấy rằng tất cả các trình tối ưu hóa đều hội tụ tại \(loss=0\) có thể tránh bị mắc kẹt trong cực tiểu cục bộ và đạt cực tiểu toàn cục. Tuy nhiên, dao động của \(AngularGrad^{\cos}\)\(AngularGrad^{\tan}\) nhỏ hơn gần mức tối thiểu toàn cục. Do đó, chúng đạt được sự hội tụ chính xác hơn. Tóm lại, phân tích thực nghiệm cho thấy rõ ràng rằng, trong số các hàm đã đề cập ở trên, \(AngularGrad^{\cos}\)\(AngularGrad^{\tan}\) không bị kẹt ở cực tiểu cục bộ và hội tụ đến cực tiểu toàn cục nhanh hơn nhiều khi so sánh với các trình tối ưu hóa cạnh tranh khác.


  1. Yann LeCun, Yoshua Bengio, and Geoffrey Hinton. Deep learning. nature, 521(7553):436–444, 2015. 

  2. Léon Bottou and others. Stochastic gradient learning in neural networks. Proceedings of Neuro-Nımes, 91(8):12, 1991. 

  3. Ning Qian. On the momentum term in gradient descent learning algorithms. Neural networks, 12(1):145–151, 1999. 

  4. Diederik P Kingma and Jimmy Ba. Adam: a method for stochastic optimization. arXiv preprint arXiv:1412.6980, 2014. 

  5. Swalpa Kumar Roy, Mercedes Eugenia Paoletti, Juan Mario Haut, Shiv Ram Dubey, Purbayan Kar, Antonio Plaza, and Bidyut B Chaudhuri. Angulargrad: a new optimization technique for angular convergence of convolutional neural networks. arXiv preprint arXiv:2105.10190, 2021. 

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng - Cuộc đời và sự nghiệp

Vào lúc 13 giờ 38 phút, ngày 19/7/2024, đồng chí Nguyễn Phú Trọng, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, đã từ trần tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, hưởng thọ 80 tuổi1.

Để tỏ lòng thương tiếc và tưởng nhớ công lao của đồng chí, tôi xin viết bài viết này nhằm ghi lại hành trình của một người Cộng sản chân chính.

tong-bi-thu-nguyen-phu-trong

Tóm tắt lý lịch

  • Họ và tên: NGUYỄN PHÚ TRỌNG
  • Ngày sinh: 14/4/1944
  • Quê quán: xã Đông Hội, huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội
  • Ngày vào Đảng: 19/12/1967, chính thức ngày 19/12/1968
  • Trình độ:
    • Chuyên môn nghiệp vụ: Cử nhân Ngữ Văn
    • Học hàm, học vị: Giáo sư, Tiến sĩ Chính trị học
    • Lý luận chính trị: Cao cấp
    • Ngoại ngữ: Tiếng Nga D, Tiếng Anh B
  • Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng các khóa VII. VIII. IX. X, XI. XII, XIII
  • Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng các khóa XI, XII, XIII
  • Đại biểu Quốc hội các khóa XI, XII, XIII, XIV, XV

Quá trình công tác 2

1967
1968
1969
1970
1971
1972
1973
1974
1975
1976
1977
1978
1979
1980
1981
1982
1983
1984
1985
1986
1987
1988
1989
1990
1991
1992
1993
1994
1995
1996
1997
1998
1999
2000
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
2024
12
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
01
02
03
04
05
06
07

Công tác tại Tạp chí Cộng sản

step icon
Cán bộ Phòng Tư liệu Tạp chí Học Tập
Cán bộ biên tập Tạp chí Cộng Sản
Bí thư Chi đoàn cơ quan Tạp chí Cộng Sản
Cán bộ biên tập Ban Xây dựng Đảng, Tạp chí Cộng Sản, Phó bí thư chi bộ
Phó Ban Xây dựng Đảng
Trưởng ban Xây dựng Đảng
Phó Bí thư Đảng ủy
Bí thư Đảng ủy
Ủy viên Ban Biên tập
Phó Tổng biên tập
Tổng biên tập

Học tập nghiên cứu

Nghiên cứu sinh Khoa Kinh tế - Chính trị tại Trường Đảng cao cấp Nguyễn Ái Quốc
Học Nga văn tại Trường Đảng cao cấp Nguyễn Ái Quốc
Học và bảo vệ luận án Phó tiến sĩ (nay là tiến sĩ) khoa học lịch sử ở Viện hàn lâm Khoa học xã hội Liên Xô

Ban Chấp hành Trung ương Đảng

step icon
step icon
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng
Ủy viên Bộ Chính trị
Thường trực Bộ Chính trị
Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương, Bí thư Quân ủy Trung ương
Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng, tiêu cực
Tham gia Ban Thường vụ Đảng ủy Công an Trung ương

Công tác tại Thủ đô Hà Nội

Phó Bí thư Thành ủy
Bí thư Thành ủy

Công tác tại Hội đồng Lý luận Trung ương

Phụ trách Tư tưởng - Văn hóa và Khoa giáo
Phó Chủ tịch
Chủ tịch

Công tác tại Quốc Hội

Đại biểu Quốc Hội
Chủ tịch Quốc Hội
Chủ tịch Nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam

Các Huân - Huy chương

  • Huân chương Sao vàng3.
  • Huy hiệu 55 năm tuổi Đảng4.
  • Huân chương Vàng quốc gia của Chủ tịch nước Cộng hoà Dân chủ nhân dân Lào5.
  • Huân chương Hữu nghị của nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa6.
  • Giải thưởng Lênin, giải thưởng cao quý nhất của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Liên bang Nga7.
  • Huân chương José Marti của Đảng, Nhà nước Cộng hoà Cu Ba8.

Lễ tang

Có thể nói, kể từ khi Đại tướng Võ Nguyên Giáp từ trần, Đảng, Nhà nước và Nhân dân Việt Nam mới tổ chức một lễ tang tưởng niệm lãnh đạo từ trần lớn như vậy.

Ngay từ lúc chưa phát tang, rất nhiều người dân và các tổ chức đã để hình đại diện tối màu, đăng những dòng trạng thái hay dừng các hoạt động mang tính giải trí để tưởng niệm cố Tổng Bí thư9. Nhiều cơ quan, tổ chức mở sổ tang điện tử để người dân ghi lời tưởng niệm 10

Nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào11 và Cộng hòa Cuba12 đã tuyên bố Quốc tang tưởng niệm đồng chí Nguyễn Phú Trọng. Nhiều lãnh đạo, bạn bè quốc tế đã tham dự lễ tang, lễ truy điệu và gửi điện chia buồn.

Info

Thông tin này có thể chưa được cập nhật.

Các lãnh đạo tham dự lễ tang, lễ truy điệu

  • Chủ tịch Chính hiệp Trung Quốc, Ông Vương Hộ Ninh13
  • Chủ tịch Quốc hội Cuba, Ông Esteban Lazo Hernández14
  • Chủ tịch Thượng viện Australia, Bà Sue Lines15.
  • Bộ trưởng Ngoại giao các nước ASEAN và Tổng Thư ký ASEAN tại hội nghị Ủy ban Hiệp ước Khu vực Đông Nam Á không có vũ khí hạt nhân (SEANWFZ) và đối thoại với Ủy ban liên Chính phủ ASEAN về nhân quyền (AICHR)16
  • Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đến Đại sứ quán Việt Nam17

Lãnh đạo các nước gửi điện, thư chia buồn18

  • Chủ tịch Đảng Nhân dân Campuchia Hun Sen, Thủ tướng Campuchia Hun Manet, Chủ tịch Quốc hội Campuchia Khuon Sudary
  • Đại tướng Raúl Castro Ruz và Bí thư thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Cuba, Chủ tịch nước Cộng hòa Cuba Miguel Díaz Canel-Bermúdez
  • Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin, Chủ tịch Hội đồng liên bang Quốc hội Liên bang Nga (Thượng viện Nga) Valentina Matvienko, Chủ tịch Duma Quốc gia Quốc hội Liên bang Nga (Hạ viện Nga) Vyacheslav Volodin
  • Quốc vương Brunei Darussalam Haji Hassanal Bolkiah
  • Tổng thống Cộng hòa Singapore Tharman Shanmugaratnam, Thủ tướng Cộng hòa Singapore Lawrence Wong
  • Nhà Vua Thái Lan Maha Vajiralongkorn
  • Chủ tịch Đảng Nhân dân Mông Cổ cầm quyền, Thủ tướng Mông Cổ, Luvsannamsrain Oyun-Erdene
  • Nhà vua Liên hiệp Vương quốc Anh và Bắc Ireland Charles III
  • Chủ tịch Đảng Xã hội chủ nghĩa Thống nhất Venezuela, Tổng thống Cộng hòa Bolivar Venezuela Nicolas Maduro, Phó Chủ tịch Đảng Xã hội chủ nghĩa Thống nhất Venezuela Diosdado Cabello
  • Quốc vương Saudi Arabia Salman bin Abdulaziz Al Saud và Hoàng Thái tử, Thủ tướng Vương quốc Saudi Arabia Mohammed bin Salman bin Abdulaziz Al Saud
  • Tổng thống Cộng hòa Belarus Aleksandr Lukashenko, Chủ tịch Viện Đại biểu Quốc hội Cộng hòa Belarus Igor Sergeenko
  • Chủ tịch Hội đồng Hồi giáo Cộng hòa Hồi giáo Iran Mohammad Bagher Ghalibaf
  • Tổng thống Cộng hòa Kazakhstan Kassym-Jomart Tokayev
  • Tổng thống Cộng hòa Thống nhất Tanzania, Chủ tịch Đảng Cách mạng Tanzania cầm quyền Samia Suhulu Hassan
  • Tổng thống Cộng hòa Burundi Evariste Ndayishimiye
  • Tổng Thư ký ASEAN Kao Kim Hourn
  • Chủ tịch Đảng Quốc đại Ấn Độ Mallikarjun Kharge
  • Chủ tịch Đảng nước Nga Thống nhất Dmitry Medvedev
  • Chủ tịch Đảng Cộng sản Liên bang Nga Genadi Ziuganov
  • Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Ấn Độ Doraisamy Raja
  • Tổng Bí thư Đảng Khối Ấn Độ tiến lên D. Devarajan
  • Chủ tịch hội đồng Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Nhật Bản Shii Kazuo
  • Trưởng Ban Đối ngoại Đảng Cộng sản Tây Ban Nha Manu Pineda
  • Trưởng Ban Đối ngoại Đảng Cộng sản các dân tộc Tây Ban Nha Victor Lucas
  • Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Ireland James Corcoran
  • Đảng Cộng sản Nam Phi đã ra tuyên bố chia buồn
  • Tổng thống Nhà nước Palestine, Chủ tịch Ban Chấp hành Trung ương Tổ chức Giải phóng Palestine Mahmoud Abbas
  • Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Thụy Sĩ Massimiliano Ay
  • Trung ương Đảng Cộng sản Uruguay
  • Ủy ban Chính trị, Đảng Cộng sản Bolivia
  • Bí thư toàn quốc Đảng Cộng sản Pháp Fabien Roussel
  • Tổng thống Cộng hòa Italia Sergio Mattarella
  • Tổng thống Cộng hòa Pháp Emmanuel Macron và Chủ tịch Thượng viện Cộng hòa Pháp Gérard Larcher
  • Tổng thống Cộng hòa Algeria Dân chủ và Nhân dân Abdelmadjid Tebboune
  • Tổng thống Cộng hòa Liên bang Brazil Lula Da Silva
  • Quốc vương Qatar Sheikh Tamim bin Hamad Al-Thani và Phó Quốc vương Sheikh Abdullah bin Hamad Al-Thani, Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Nhà nước Qatar Sheikh Mohammed bin Abdulrahman bin Jassim Al-Thani
  • Thủ tướng Cộng hòa Dân chủ Liên bang Nepal, Chủ tịch Ðảng Cộng sản Nepal-Marxist Leninist Thống nhất K.P. Sharma Oli
  • Tổng thống Cộng hòa Liên bang Nigeria Bola Ahmed Tinubu
  • Tổng thống Cộng hòa Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan
  • Tổng thống Cộng hòa Turkmenistan Serdar Berdimuhamedov
  • Tổng thống Cộng hòa Uzbekistan Shavkat Mirziyoyev
  • Tổng thống Cộng hòa xã hội chủ nghĩa dân chủ Sri Lanka Ranil Wickremesinghe, Thủ tướng Cộng hòa xã hội chủ nghĩa dân chủ Sri Lanka Dinesh Gunawardena
  • Tổng Bí thư Ðảng Cộng sản Sri Lanka G.Weerasinghe
  • Tổng Bí thư Ðảng Mặt trận Giải phóng Nhân dân Sri Lanka Tilvin Silva
  • Tổng thống Cộng hòa Italia Sergio Mattarella
  • Quyền Chủ tịch Ðảng Sức mạnh Quốc dân Hàn Quốc Hwang Woo Yea
  • Chủ tịch Ðảng Cộng sản Ðức, Hội đồng Hòa bình Thế giới gửi điện/thư chia buồn đến Ban Chấp hành Trung ương Ðảng Cộng sản Việt Nam.
  • Ðảng Cộng sản Australia, Lãnh đạo toàn quốc Ðảng Cộng sản Canada
  • Liên minh Nhân dân Galicia-Tây Ban Nha (UPG), Tổng Thư ký Ðảng CNDD-FDD cầm quyền của Burundi Ndikuriyo Révérien, Chủ tịch Ðảng Cộng sản Chile, Bộ trưởng Ngoại giao Mexico, Ðảng Liên minh tiến bộ Nigeria cầm quyền
  • Liên đoàn thanh niên dân chủ thế giới, Ban Giám đốc Liên hoan thanh niên thế giới, Liên đoàn Thanh niên Sri Lanka, Ðội cận vệ trẻ nước Nga thống nhất
  • Bộ trưởng Ngoại giao Malaysia Dato’ Seri Utama Haji Mohamad Bin Haji Hasan
  • Chủ tịch Hội Khmer-Việt Nam tại Campuchia Sim Chy
  • Quốc vương Campuchia Norodom Sihamoni, Thủ tướng Vương quốc Thái Lan Srettha Thavisin
  • Tổng thống Cộng hòa Ấn Độ Droupadi Murmu và Thủ tướng Cộng hòa Ấn Độ Narendra Modi
  • Tổng Bí thư Đảng Lao động Triều Tiên Kim Jong Un
  • Tổng thống Đại Hàn dân quốc Yoon Suk Yeol
  • Tổng thống Hợp chúng quốc Hoa Kỳ Joe Biden
  • Thủ tướng Nhật Bản, Chủ tịch Đảng Dân chủ tự do cầm quyền Kishida Fumio
  • Toàn quyền Australia Sam Mostyn, Chủ tịch Thượng viện Australia Sue Lines và Chủ tịch Hạ viện Australia Milton Dick
  • Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres và Chủ tịch Đại hội đồng Liên hợp quốc Dennis Francis

Đóng góp về mặt lý luận

Với phần lớn thời gian công tác ở Tạp chí Cộng sản và hơn gần 20 năm (từ 2006 - 2024) làm lãnh đạo Quốc Hội và Tổng Bí thư, dấu ấn lý luận in rõ nét trong các tác phẩm của đồng chí Nguyễn Phú Trọng, từ đó định hướng những chính sách lớn của Đảng và Nhà nước Việt Nam trong 20 năm qua, và sẽ còn sâu đậm hơn nữa trong những năm tới.

Với tư cách là Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương nhiệm kỳ thứ hai từ 2001 đến 2006, người thay mặt Bộ Chính trị phụ trách công tác lý luận của Đảng trong giai đoạn đến năm 2011, sau đó là Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương tới nay, đồng chí Nguyễn Phú Trọng đóng vai trò chủ chốt, trực tiếp trong các đổi mới ở Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (Bổ sung, phát triển năm 2011); luận giải về đặc trưng con đường đi lên Chủ nghĩa Xã hội ở Việt Nam và sự nghiệp lâu dài, khó khăn, phức tạp của nó.

Loạt bài của Báo Nhân Dân19 dẫn lại nhiều tác phẩm của đồng chí Nguyễn Phú Trọng, qua đó luận giải tại sao lại là Chủ nghĩa Xã hội mà không phải Chủ nghĩa Tư bản, chỉ ra một số khuyết điểm cố hữu của chủ nghĩa Tư bản như: sự bình đẳng về quyền nhưng không bình đẳng về khả năng thực hiện những quyền đó; đằng sau hệ thống đa đảng trên thực tế vẫn là sự chuyên chế của các tập đoàn tư bản; một bộ phận rất nhỏ, thậm chí chỉ là 1% dân số, nhưng lại chiếm giữ phần lớn của cải, tư liệu sản xuất chủ yếu, kiểm soát tới 3/4 nguồn tài chính, tri thức, hầu hết các phương tiện thông tin đại chúng chủ yếu và do đó chi phối toàn xã hội. Chỉ ra vai trò của Đảng, các cơ quan Quốc Hội, Nhà nước, các tổ chức Chính trị - Xã hội. Củng cố niềm tin của cán bộ, đảng viên và nhân dân vào sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam.

Bàn về vai trò trong công tác lý luận của Đảng, đồng chí Nguyễn Trọng Nghĩa20 chỉ rõ điểm nổi bật trong các bài viết của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng là mang tầm chiến lược, nhìn xa trông rộng, nhưng vô cùng gần gũi, dễ hiểu, dễ nhớ, mang tính chiến đấu cao và có sức lan tỏa, tác động, cảm hóa sâu sắc. Trong khi đó, đồng chí Tô Lâm21 cho rằng dưới sự lãnh đạo của đồng chí Nguyễn Phú Trọng, lần đầu tiên Đảng ta ban hành Nghị quyết về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới. Hoạt động giám sát của Quốc hội được tăng cường, có nhiều đổi mới về cách thức tiến hành, nhất là chất vấn và giám sát chuyên đề. Việc quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước ngày càng toàn diện, phù hợp, đáp ứng đúng yêu cầu của thực tiễn vì lợi ích của quốc gia, phù hợp với ý chí và nguyện vọng của nhân dân. Vị thế, vai trò và uy tín của đất nước ta nói chung và Quốc hội nói riêng ngày càng được nâng cao trên trường quốc tế22.


  1. Báo Nhân Dân. Tổng bí thư nguyễn phú trọng từ trần. 2024. URL: https://nhandan.vn/tong-bi-thu-nguyen-phu-trong-tu-tran-post819993.html (visited on 2024-07-20). 

  2. Báo Nhân Dân. Tóm tắt tiểu sử tổng bí thư nguyễn phú trọng. 2024. URL: https://nhandan.vn/infographic-tom-tat-tieu-su-tong-bi-thu-nguyen-phu-trong-post820036.html (visited on 2024-07-20). 

  3. Văn phòng Chủ tịch nước. Trao tặng huân chương sao vàng cho tổng bí thư nguyễn phú trọng. 2024. URL: https://vpctn.gov.vn/tin-tuc-su-kien/trao-tang-huan-chuong-sao-vang-cho-tong-bi-thu-nguyen-phu-trong.html (visited on 2024-07-22). 

  4. Báo Nhân Dân. Tổng bí thư nguyễn phú trọng nhận huy hiệu 55 năm tuổi đảng. 2023. URL: https://nhandan.vn/tong-bi-thu-nguyen-phu-trong-nhan-huy-hieu-55-nam-tuoi-dang-post736964.html (visited on 2024-07-22). 

  5. Báo Điện tử Chính phủ. Đảng và nhà nước lào trao tặng huân chương cao quý cho các vị lãnh đạo việt nam. 2007. URL: https://baochinhphu.vn/dang-va-nha-nuoc-lao-trao-tang-huan-chuong-cao-quy-cho-cac-vi-lanh-dao-viet-nam-1028434.htm (visited on 2024-07-24). 

  6. Báo Điện tử Chính phủ. Tổng bí thư, chủ tịch nước chnd trung hoa tập cận bình trao huân chương hữu nghị tặng tổng bí thư nguyễn phú trọng. 2022. URL: https://baochinhphu.vn/tong-bi-thu-chu-tich-nuoc-chnd-trung-hoa-tap-can-binh-trao-huan-chuong-huu-nghi-tang-tong-bi-thu-nguyen-phu-trong-10222103122335766.htm (visited on 2024-07-22). 

  7. Báo Nhân Dân. Giải thưởng lê-nin, phần thưởng cao quý trao tặng tổng bí thư. 2021. URL: https://nhandan.vn/giai-thuong-le-nin-phan-thuong-cao-quy-trao-tang-tong-bi-thu-post679430.html (visited on 2024-07-24). 

  8. Báo Công An Nhân Dân. Tổng bí thư nguyễn phú trọng được tặng huân chương jose marti. 2012. URL: https://cand.com.vn/thoi-su/Tong-Bi-thu-Nguyen-Phu-Trong-duoc-tang-Huan-chuong-Jose-Marti-i199934/ (visited on 2024-07-24). 

  9. Thông tấn xã Việt Nam. Cộng đồng mạng xã hội đồng loạt đổi hình nền kính tiễn tổng bí thư nguyễn phú trọng. 2024. URL: https://baotintuc.vn/anh/cong-dong-mang-xa-hoi-dong-loat-doi-hinh-nen-kinh-tien-tong-bi-thu-nguyen-phu-trong-20240719203757820.htm (visited on 2024-07-24). 

  10. Báo điện tử Vietnamnet. Sổ tang điện tử tổng bí thư nguyễn phú trọng. 2024. URL: https://vietnamnet.vn/so-tang-dien-tu-vieng-tong-bi-thu-nguyen-phu-trong-2304510.html (visited on 2024-07-24). 

  11. Báo Nhân Dân. Lào tuyên bố quốc tang tưởng niệm tổng bí thư nguyễn phú trọng. 2024. URL: https://nhandan.vn/lao-tuyen-bo-quoc-tang-tuong-niem-tong-bi-thu-nguyen-phu-trong-post820447.html (visited on 2024-07-24). 

  12. Báo Nhân Dân. Cuba tuyên bố quốc tang tưởng niệm tổng bí thư nguyễn phú trọng. 2024. URL: https://nhandan.vn/cuba-tuyen-bo-quoc-tang-tuong-niem-tong-bi-thu-nguyen-phu-trong-post820235.html (visited on 2024-07-24). 

  13. Báo Nhân Dân. Chủ tịch chính hiệp trung quốc vương hộ ninh làm đại diện đặc biệt của tổng bí thư, chủ tịch trung quốc tập cận bình sang viếng tổng bí thư nguyễn phú trọng. 2024. URL: https://nhandan.vn/chu-tich-chinh-hiep-trung-quoc-vuong-ho-ninh-lam-dai-dien-dac-biet-cua-tong-bi-thu-chu-tich-trung-quoc-tap-can-binh-sang-vieng-tong-bi-thu-nguyen-phu-trong-post820788.html (visited on 2024-07-24). 

  14. Báo Nhân Dân. Chủ tịch quốc hội trần thanh mẫn tiếp chủ tịch quốc hội cuba esteban lazo hernández. 2024. URL: https://nhandan.vn/anh-chu-tich-quoc-hoi-tran-thanh-man-tiep-chu-tich-quoc-hoi-cuba-esteban-lazo-hernandez-post820848.html (visited on 2024-07-24). 

  15. Báo Điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam. Chủ tịch quốc hội trần thanh mẫn tiếp chủ tịch thượng viện australia sue lines. 2024. URL: https://dangcongsan.vn/thoi-su/chu-tich-quoc-hoi-tran-thanh-man-tiep-chu-tich-thuong-vien-australia-sue-lines-673337.html (visited on 2024-07-24). 

  16. Báo Nhân Dân. Tuyên bố chung của các lãnh đạo cấp cao asean về việc tổng bí thư nguyễn phú trọng từ trần. 2024. URL: https://nhandan.vn/tuyen-bo-chung-cua-cac-lanh-dao-cap-cao-asean-ve-viec-tong-bi-thu-nguyen-phu-trong-tu-tran-post820824.html (visited on 2024-07-24). 

  17. Báo Nhân Dân. Tổng bí thư, chủ tịch trung quốc tập cận bình viếng tổng bí thư nguyễn phú trọng. 2024. URL: https://nhandan.vn/tong-bi-thu-chu-tich-trung-quoc-tap-can-binh-vieng-tong-bi-thu-nguyen-phu-trong-post820275.html (visited on 2024-07-24). 

  18. Báo Nhân Dân. Ðiện, thư, thông điệp chia buồn. 2024. URL: https://nhandan.vn/dien-thu-thong-diep-chia-buon-post820757.html (visited on 2024-07-24). 

  19. Báo Nhân Dân. Bài 1: những điểm nổi bật trong lý luận về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở việt nam qua các tác phẩm của tổng bí thư nguyễn phú trọng. 2024. URL: https://special.nhandan.vn/Diem-noi-bat-trong-ly-luan-ve-CNXH/index.html (visited on 2024-07-24). 

  20. Nguyễn Trọng Nghĩa. Dấu ấn của tổng bí thư nguyễn phú trọng trong công tác tư tưởng của đảng. 2024. URL: https://special.nhandan.vn/dau-an-cua-Tong-Bi-thu-Nguyen-Phu-Trong-trong-cong-tac-tu-tuong-cua-Dang/index.html (visited on 2024-07-24). 

  21. Tô Lâm. Tổng bí thư nguyễn phú trọng, nhà lãnh đạo lỗi lạc, trọn đời vì nước, vì dân. 2024. URL: https://special.nhandan.vn/Tong-Bi-thu-Nguyen-Phu-Trong-nha-lanh-dao-loi-lac-tron-doi-vi-nuoc-vi-dan/index.html (visited on 2024-07-24). 

  22. Trần Thanh Mẫn. Thực hiện ý nguyện của đồng chí nguyễn phú trọng, quốc hội tiếp tục nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước và sự kỳ vọng của nhân dân. 2024. URL: https://special.nhandan.vn/Quoc-hoi-nang-cao-chat-luong-hieu-qua-hoat-dong/index.html (visited on 2024-07-24). 

Build openssl from source

  • Install prerequisite
    dnf install -y perl
    
  • Clone source code
    wget https://github.com/openssl/openssl/releases/download/openssl-3.2.1/openssl-3.2.1.tar.gz
    
  • Giải nén source
    tar -xvf openssl-3.2.1.tar.gz
    
  • Build openssl
    ./Configure --prefix=/root/sources/openssl-3.2.1
    make
    make install